Vogelsymboliek

Op onze planeet zijn er momenteel tussen de 10.000 en 11.000 verschillende vogelsoorten. Alleen al in Nederland komen er ruim 500 soorten voor. Net zoals bij andere diersoorten hebben vogels ook diverse kenmerken, karakters en gedragingen. Een heuse eigen persoonlijkheid.

Ook spiritueel gezien wordt er veel gezegd over de betekenis van vogels op basis van hun karakters en gedragingen. In verhalen en legendes hebben vogels vaak de rol van leider, initiatiefnemer of boodschapper.

Ik geloof dat vogels ondersteunend kunnen zijn aan diverse problematieken op basis van hun symbolieken en karakter. Voor mijn scriptie heb ik diverse vogels gekoppeld aan de ontwikkelingsfases en chakra's. 

Het overzicht en de uitwerking van de symbolieken vind je hieronder. 

Kleur Chakra Ontwikkelingsfase Vogels
Rood Wortelchakra Babytijd Boerenzwaluw; huismus; houtduif; ooievaar
Oranje Sacraalchakra Dreumestijd Goudhaan; pimpelmees; zanglijster
Geel Zonnevlechtchakra Peutertijd Gaai; grote bonte specht; sperwer
Groen Hartchakra Kleutertijd Grauwe gans; roodborst
Blauw Keelchakra Basischooltijd Kauw; knobbelzwaan; spreeuw; blauwborst
Indigo Derde oogchakra Puberteit Ekster; fuut; havik
Paars Kruinchakra Jong Volwassene Boomklever; merel; bosuil
Wit Oneindigheid / ziel Blauwe reiger; torenvalk

Uitwerking vogelsymboliek

Boerenzwaluw

De boerenzwaluw staat symbool voor een verlangen naar vrijheid, bescherming en warmte van het thuis. Evenals voor hoop en nieuwe kansen. In de babytijd is waar de cyclus ‘begint’ en waar een basis wordt gelegd voor dit leven. Deze basis begint, als het goed is, in de bescherming en warmte van een thuis met liefdevolle ouders. Veiligheid is hierin een belangrijke voorwaarde. Als de babyfase ´succesvol´ wordt afgerond ontwikkel je je als hoopvol mens. Iemand die het positieve kan inzien van gebeurtenissen en die de veiligheid en basis in zichzelf voelt om zich vrij te bewegen.

Vind je het lastig om vol vertrouwen in het leven te staan? Dan kan de boerenzwaluw je daarmee helpen. De boerenzwaluw moedigt je aan om een warm en veilig thuis voor jezelf te bouwen, of dit nou fysiek is of mentaal. Als jij jezelf de warmte en veiligheid geeft die je wellicht als kind gemist hebt dan zul je met een meer open blik naar de wereld om je heen kijken en openstaan voor nieuwe kansen.

Deze andere manier van kijken geeft jou alle vrijheid die je nodig hebt om net zoals de boerenzwaluw hoopvol door het leven te gaan.

Heb je wel eens goed gekeken naar de kleuren van een boerenzwaluw? Deze mooi gekleurde vogel bevat tinten van diepblauw, wit en aarderood. Daarmee zegt zij eigenlijk om niet alleen contact te maken met de hemel maar ook diep gegrond te zijn met de aarde, jouw thuis. 

Boomklever

De boomklever staat voor geaardheid, wijsheid toepassen, pluk de dag en de mogelijkheid om perspectief te veranderen. De boomklever is, net als de ijsvogel, prachtig gekleurd. Blauw-grijs bovenop en een oranje buik. Boomklevers lopen zowel naar boven als naar beneden op een boom. Hebben zowel met hun kleed als hun gedrag dus een duidelijke link tussen ´hemel´ en ´aarde´. Ze gebruiken de hele boom als basis, zijn zowel geaard als wijs.

Daarmee past de boomklever goed bij de fase waar ontwikkeling van wijsheid centraal staat en de aarde het steunende element is. De boomklever kan je eraan helpen herinneren dat je je perspectief soms mag veranderen, mag genieten van de dag en dat wijsheid op zichzelf niets is, als je het niet toepast. 

Bosuil

Deze vogel die symbool staat voor reflectie, stille wijsheid, kunnen zien in het onbekende (en het donker), helende krachten heeft en zien wat anderen missen. De bosuil die met zijn 270 graden flexibele nek situaties goed kan overzien en in alle rust observeert en reflecteert.

De bosuil herinnert je eraan dat je het recht hebt om te leren en te weten. En dat je dit zelf kunt bereiken door soms even stil te staan en te observeren en reflecteren. De bosuil nodigt je uit om je rust te pakken in het noorden, bij te komen, te helen en even uit te zoomen op je eigen leven.  

Ekster

De ekster is scherpzinnig, intelligent, zoekt balans tussen donker en licht, is nieuwsgierig en een beschermgeest. De ekster neemt wat hij nodig heeft en houdt daarbij geen rekening met een andere vogel. Hij neemt volledig zijn plaats in.

Vind jij het lastig om volledig je plek in te nemen? Houd jij je teveel bezig met wat anderen denken en wat ze van je vinden? Als je altijd alleen maar bezig bent om anderen te pleasen dan gaat dat te kosten van je eigenheid en identiteit. Want wat blijft er nog van jou over als je alleen maar bezig bent met een ander? 

De ekster nodigt je uit om nieuwsgierig te zijn en scherp op wat er om je heen gebeurt. Je mag daarin je eigen afwegingen maken en je eigen standpunten innemen. Ekster zegt; neem wat je nodig hebt en ik bescherm je. Het mag ook een keer over jou gaan! En nee dat is niet egoistisch. Het is een kwestie van balans zoeken tussen zorgen voor jezelf en zorgen voor een ander. Ekster kan dit jou leren. 

Heb je wel eens goed naar een ekster gekeken? Zijn klerenkleed bestaat uit zwart en wit en hij heeft een prachtige staart die fluoriscrend opkleurt als de staart het zonlicht vangt. Hiermee zegt ekster; het leven kan niet alleen maar donker of licht zijn, het is allebei. En juist daarin zit de magie. Als je het leven vanuit meerdere kanten bekijkt kan iets opeens een hele andere kleur krijgen dan je had verwacht. Blijf dus nieuwsgierig en omarm zowel het donker als het licht. 

Grote bonte specht

De grote bonte specht roffelt tegen bomen en is daarmee hoorbaar in het hele bos. Deze vogel staat verder symbool voor doorzettingsvermogen, eigen plek, aarding, ritme en inzicht. In de peutertijd ontwikkel je je eigen ‘ik’ en het is jouw recht om in het volle licht te gaan staan.

De grote bonte specht herinnert je eraan dat je je niet hoeft te schamen voor jouw geluid en voor jouw plek. Jij mag er zijn en mag je plek innemen en je grenzen afbakenen. Net zoals de grote bonte specht doet door zijn holletjes uit te hakken in de boom.

Knobbelzwaan

De knobbelzwaan staat voor schoonheid en gratie, liefde, innerlijke kracht, trouw en vergiffenis. De zwaan ziet er prachtig uit met zijn spierwitte verendek, elegante houding en nek. Er is bijna niemand die de zwaan niet een mooie en elegante vogel vind.

Maar iedereen bewaart ook vaak wat afstand tot de zwaan, hij kan wat onvoorspelbaar zijn en agressief overkomen. Zeker als de zwaan baby zwaantjes heeft, dan moet je er niet bij in de buurt komen. Voelen ze zich bedreigd dan reageren ze agressief en beschermen ze hun kroost ten koste van alles. 

En het is precies dat vuur waarmee de zwaan jou kan ondersteunen. Vind jij het lastig om op te komen voor jezelf? Je grenzen aan te geven? Uit te spreken wat je nou echt van iets vind? Zwaan zegt ‘ik spreek mijn waarheid en ben duidelijk tot hier en niet verder’.

In onze maatschappij wordt dat niet altijd geaccepteerd, als man ben je dan al snel dominant en als vrouw een bitch. Het wordt van je verwacht dat je bescheiden bent, vriendelijk spreekt en de waarheid soms inslikt omdat we kritiek en feedback lastig te verdragen vinden. 

Zwaan kan jou, maar ons ook collectief, hierbij helpen. Zwaan heeft er geen moeite mee om elegant te paraderen over het water en heeft er ook geen moeite mee om van zich af te bijten als het nodig is. Deze innerlijke kracht mag je van Zwaan overnemen. En dat betekent niet dat je dan gelijk een bitch bent maar dat je trouw bent aan jezelf, staat voor jouw kracht en kwaliteiten en deze in liefde kunt uitdragen. Als een ander daar niet mee om kan gaan, mag je dat bij de ander laten. 

Merel

De merel staat symbool voor zelfvertrouwen, blijdschap, zelfexpressie, verantwoordelijkheid en het mystieke. De merel past daarmee goed in de levensfase waar levensvreugde kan ontbreken en thematieken kunnen zijn; vluchten voor de werkelijkheid, aanpassen en besluiteloosheid.

Merel zegt eigenlijk; vertrouw op jezelf en de kracht van het universum. Neem je verantwoordelijkheid en heb het vertrouwen om jezelf te laten zien. Merel helpt mensen met problematieken in deze fase vooral ook door blijdschap toe te voegen. Het leven mag ook leuk zijn en je mag genieten, zolang je ook je verantwoordelijkheid maar neemt en niet wegvlucht. 

Ooievaar

De ooievaar staat voor geluk, geboorte en nieuw begin.

De ooievaar wordt als symbool gebruikt als een nieuwe baby is geboren. Een baby die in al zijn onschuld land op deze aarde en die in de eerste fase van het leven alleen maar mag ontvangen. In de eerste ontwikkelingsfase van de baby staat veiligheid, verbinding en begrip centraal voor de ontwikkeling van de baby. Maar niet alle baby's hebben mogen ontvangen of veiligheid, verbinding en begrip ervaren in de eerste periode van hun leven.

De ooievaar vliegt hoog in de lucht en laat zich meevoeren door de thermiek maar hij staat ook stevig met zijn lange poten in de klei. Ooievaar zegt 'laat de wind je gedachten en angsten meevoeren en voel hoe je altijd kunt terugkeren naar de stevigheid van de aarde'. De aarde biedt je gronding en veiligheid. Het leven is een stuk rustiger als je de thermiek zijn werk laat doen en af en toe weer stevig de gronding voelt onder je voeten. 

Roodborst

Het roodborstje. Er is geen enkele andere vogel die zo vaak symbolisch wordt ingezet als het roodborstje. Wellicht ken je ook al het een en ander aan symboliek van de roodborst. Dit is hoe ik de symboliek inzet.

Dit vogeltje past perfect bij de kleutertijd. In deze tijd ontwikkel je je sociaal-emotioneel en hoe je je verhoud tot anderen. Het is de kunst in deze fase om bij jezelf te blijven maar om je hart ook te openen naar anderen. Het gaat niet alleen maar meer om jou maar je verhoud je in het leven ook tot je omgeving. Het is niet voor niets dat dit vogeltje ook gekoppeld is aan het hartchakra.

Met een rood borstje, wat alleen al het hart symboliseert, staat dit vogeltje ook symbool voor vrolijkheid, moed, nieuwsgierigheid, troost, kwetsbaarheid en kracht. Ook wordt de roodborst vaak gezien als een teken van een overledene en is troostend voor het verdriet in ons.

Als je ontwikkeling in de kleutertijd niet goed verloopt dan houd je veel verdriet vast in je lichaam. Dit verdriet slaat zich op in je longen en je hart. Zie je een roodborstje? Laat je dan troosten en bedenk hoe je je diep van binnen eigenlijk voelt.

In de wielwerkmethode geloven wij dat het hart ook nauw in verbinding staat met de ziel en oneindigheid. Het is daarom niet voor niets dat het roodborstje ook vaak in verband wordt gebracht met een overleden persoon (die in ons hart zit).

Ben je iemand die het lastig vind om je emotioneel open te stellen of om je kwetsbaarheid te laten zien? Heb je het gevoel dat je hart gesloten is? Het roodborstje herinnert je eraan dat kwetsbaarheid en kracht hand in hand kunnen gaan en met zijn rode borstje nodigt hij ons uit om ons hart ook te openen en met zelfvertrouwen en moed de wereld te betreden.

Spreeuw

De spreeuw is onbekommerd en staat voor collectieve kracht, gedrag in de groep, samenwerking en gezelligheid. Wie kent niet de prachtige spreeuwen wolken waarin het lijkt alsof duizenden spreeuwen moeiteloos samenwerken om de meest prachtige vormen te creëren. Een soort dans in de lucht. Dit is waarom iedereen de spreeuw kent en hoe de spreeuw zichzelf laat zien. De spreeuw is niet bang om ‘op te treden in het openbaar’. Door samen te werken kun je tot prachtige creaties komen.

Vind jij het moeilijk om jezelf te laten zien? Je kan er zelf voor kiezen hoe je jezelf wilt laten zien. En dit kan ook in samenwerking met anderen. Je hoeft niet beter te zijn dan anderen of anderen omlaag te duwen om zelf zichtbaar te zijn. Jouw kracht zit misschien wel juist in de samenwerking met anderen. Vraag jezelf af: Wat breng ik in in een samenwerking? Wat is mijn meerwaarde? Wat levert een samenwerking mij op? En kan een samenwerking ook gezellig zijn, een feestje? 

Ze zeggen niet voor niets 'alleen ga je sneller maar samen kom je verder'. Dat is de boodschap van de spreeuw aan jou! 

En heb je de spreeuw wel eens van dichtbij goed bekeken? Het lijkt een klein, zwart en saai vogeltje maar niets is minder waar. Zijn hele verendek is gespikkeld en glanst in het zonlicht. De meest prachtige kleuren zie je dan. Spreeuw zegt hiermee 'kijk verder dan je neus lang is en laat je verwonderen door de schoonheid in de onverwachte dingen'.